Tijdschrift Spitwa(a)rk
Sinds december ’98 verschijnt elk kwartaal het blad Spitwa(a)rk, een naam die op zowel in het Drents als in het Gronings kan worden uitgesproken. Alleen al vanwege dit tijdschrift zou een reden kunnen zijn om lid te worden van de Historische Vereniging Carspel Oderen. Maar ook het volgen van lezingen, het meewerken aan het boven water krijgen van historisch materiaal of het zelf schrijven van een artikel zijn voldoende redenen om u aan te melden. Maar misschien wilt u wel helemaal niets, maar alleen het tijdschrift ontvangen.

Hoogtepunten
Hoogtepunten uit het kortstondige bestaan, naast de voorspoedige groei, zijn de uitgave van de boeken Oorlogssporen (2000) en Verhalend Verleden (2003). In 2000 werd ook de expositie Kiek op Oorlogstied gerealiseerd. Alle drie projecten werden samen met de Stichting Harm Tiesing, veel vrijwilligers en de gemeente zijn gerealiseerd. Het derde nummer van jaargang 2002 van Spitwa(a)rk, had vanwege het eerste lustrum op de voor- en achterkant een kleurenfoto. Voor op een kleurenfoto van schilderij van een voormalige schaapskooi in Exloo en achterop het gemeentehuis van de voormalige gemeente Odoorn. In  2005, 2007 en 2008 werd een speciaal ‘oorlogsnummer’ van Spitwa(a)rk uitgeven.
Dankzij lezers en diverse tips, zijn dit bijzondere nummers over de oorlog, de bevrijding en de perioden erna. Het zijn extra dikke (74 , 64 en 32 pagina’s )) nummers en kennen blijde verhalen en droevige verhalen, maar ook bijzondere en alledaagse gebeurtenissen over de jaren 1940-1945 en daarna. De nummer bevatten ook een aantal niet eerder gepubliceerde foto’s.

 

Exloo, 28 maart 2012

GESCHIEDENIS VAN EXLOO, REL IN ODOORNER KERK, VEENLIJK EN KLEUTERJUF IN VALTHE

Spitwa(a)rk begint met het tweede deel over de geschiedenis van Exloo. Het begint eind 19e eeuw en eindigt in onze tijd. Uit de krant gaat over een rel in de kerk van Odoorn in het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw. Jan Haikens belicht de vondst van een veenlijk, de man van Exloermond. Marchinus Elting vertelt over kleuterjuf Jantje Schrik. Zij begon in Valthermond en werkte later in Valthe. Oderen verandert, gaat over de openbare lagere school in 2e Valthermond. Herkent u het nog? is een foto van het schaapscheerderfeest eind jaren zeventig. De middenplaat is een afbeelding uit 1924 van een groep voor het station van Zandberg. De voorplaat toont het pand schilder Tiens Eerenstein (nu kapsalon Saphas) en bakkerij Kruize (nu Brinken vakantieappartementen)  in Odoorn.

Exle, Ekeslo, Eksello of Exloo
In twee delen vertelt de werkgroep Exloo(Tinus ten Berge, Roel Everts, Henk Smeman en Piet Wiffers) over de  veranderingen in het dorp en de samenleving, die zich voltrokken onder invloed van belangrijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in de wereld. In dit nummer het tweede deel tot 1832 tot begin deze eeuw.

Vrijzinnigen Odoorn voelen zich gekrenkt door woorden predikant
Deze keer een artikel uit begin mei 1963 uit het Nieuwsblad van het Noorden, met de titel Vrijzinnigen Odoorn voelen zich gekrenkt door woorden predikant. Dominee Hendrik van Dijk uit 2e Exloermond sprak vanaf de kansel:  ‘In Odoorn verloochent men evangelie en spot er mee.’ Tijdens de dienst verliet een groot deel van de gemeente de kerk.

De man van 1e Exloermond
Jan Haikens schrijft over het veenlijk dat op donderdag 15 mei 1914 tussen Nieuw-Buinen en 1e Exloermond werd gevonden en voor korte tijd de Drentse gemoederen heeft weten te verhitten. Het lijk werd gevonden door H. Mensing bij het turfgraven op een halve meter diepte in het veen.Zes dagen later werd het overgedragen aan het Drents Museum.

Kleuterjuf jantje Schrik
Marchinus Elting vertelt over Jantje Schrik. Ze was zeventien jaar toen zij in 1951 in haar geboorteplaats Valthermond begon als leidster aan wat toen heette de ‘bewaarschool’ voor kleuters. Een opleiding daarvoor had ze niet. Gewoon een paar dagen ‘meelopen’ met je voorganger was voldoende. Jantje begon met een klas van 40 kinderen. In 1952 kwam ze aan de Jan  Hadders Jzn. kleuterschool in Valthe. Een artikel met een aantal klassenfoto’s uit Valthe en Valthermond.

Het tijdschrift wordt, indien gewenst, op verzoek toegezonden.
Het blad is verkrijgbaar bij Warenhuis Geerts in Exloo, boekhandel Boelens in Emmermeer en de bibliotheken in Odoorn, 2e Exloermond en Valthermond.

Roelof Hoving                  
Tel: 0591-549268 (prive)
        0522-276724 (werk)
        06-29560994